ΚΟΚΚΙΝΗ ΟΥΤΟΠΙΑ
Tο βιβλίο αυτό παρουσιάζει μια φωτογραφική εργασία που πραγματοποιήθηκε κάτω από συνθήκες απαγόρευσης, σε μια χώρα όπου οι αρχές ελέγχουν όχι μόνο το αν μπορεί να καταγραφεί κάτι αλλά και το πώς θα καταγραφεί. Η Βόρεια Κορέα είναι ίσως η πιο απομονωμένη χώρα στον κόσμο. Δεν είναι τυχαίος ο χαρακτηρισμός της ως «Ερμητικό Βασίλειο», που την ακολουθεί ιστορικά, και σήμερα μοιάζει πιο επίκαιρος από ποτέ. Οι εικόνες του Γιάννη Κόντου αναπαριστούν έναν άλλο κόσμο, πολύ μακριά από τη δική μας πραγματικότητα. Και αυτό είναι το στοιχείο που κάνει αυτή τη δουλειά πολύτιμη: είναι ένα παράθυρο σε έναν κόσμο στον οποίο δεν έχουμε, υπό κανονικές συνθήκες, καμία πρόσβαση. Στις εικόνες είναι έντονο το στοιχείο του παράδοξου, του αλλόκοτου, του ανεξήγητου με την (οικεία, δυτική) λογική. Kοριτσάκια που κρατούν καλάσνικοφ, πλήθη μπροστά σε γιγαντοαφίσες οι οποίες δε διαφημίζουν καταναλωτικά προϊόντα αλλά καλούν το λαό να συντρίψει τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, μια μεγάλη μητρόπολη με ουρανοξύστες χωρίς διαφημίσεις που βυθίζεται στο σκοτάδι μετά τις δέκα το βράδυ, η μπαρόκ αίσθηση δημοσίων χώρων όπως το μετρό της Πιονγιάνγκ, το πορτρέτο του Μεγάλου Ηγέτη σε κάθε πιθανό σημείο δημόσιου η ιδιωτικού χώρου, η αίσθηση της μιλιταριστικής τελετουργίας ακόμη και στις πιο κοινότοπες στιγμές του ανθρώπινου βίου...
Tο βιβλίο αυτό παρουσιάζει μια φωτογραφική εργασία που πραγματοποιήθηκε κάτω από συνθήκες απαγόρευσης, σε μια χώρα όπου οι αρχές ελέγχουν όχι μόνο το αν μπορεί να καταγραφεί κάτι αλλά και το πώς θα καταγραφεί. Η Βόρεια Κορέα είναι ίσως η πιο απομονωμένη χώρα στον κόσμο. Δεν είναι τυχαίος ο χαρακτηρισμός της ως «Ερμητικό Βασίλειο», που την ακολουθεί ιστορικά, και σήμερα μοιάζει πιο επίκαιρος από ποτέ. Οι εικόνες του Γιάννη Κόντου αναπαριστούν έναν άλλο κόσμο, πολύ μακριά από τη δική μας πραγματικότητα. Και αυτό είναι το στοιχείο που κάνει αυτή τη δουλειά πολύτιμη: είναι ένα παράθυρο σε έναν κόσμο στον οποίο δεν έχουμε, υπό κανονικές συνθήκες, καμία πρόσβαση. Στις εικόνες είναι έντονο το στοιχείο του παράδοξου, του αλλόκοτου, του ανεξήγητου με την (οικεία, δυτική) λογική. Kοριτσάκια που κρατούν καλάσνικοφ, πλήθη μπροστά σε γιγαντοαφίσες οι οποίες δε διαφημίζουν καταναλωτικά προϊόντα αλλά καλούν το λαό να συντρίψει τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, μια μεγάλη μητρόπολη με ουρανοξύστες χωρίς διαφημίσεις που βυθίζεται στο σκοτάδι μετά τις δέκα το βράδυ, η μπαρόκ αίσθηση δημοσίων χώρων όπως το μετρό της Πιονγιάνγκ, το πορτρέτο του Μεγάλου Ηγέτη σε κάθε πιθανό σημείο δημόσιου η ιδιωτικού χώρου, η αίσθηση της μιλιταριστικής τελετουργίας ακόμη και στις πιο κοινότοπες στιγμές του ανθρώπινου βίου...
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Ο Αριστείδης ο μικρός ιπποπόταμος το σκάει από το ζωολογικό κήπο για μια βόλτα στην πόλη της Αθήνας. Το βιβλίο αυτό το δημιούργησαν ο Γιάννης Κοντός και ο Δημήτρης Μυταράς με αγάπη για τα παιδιά και τα ζωά.ΚΡΙΤΙΚΗΟταν ο Γιάννης Κοντός μού είπε ότι έγραψε τον Αριστείδη, τον μικρό ιπποπόταμο, ένα βιβλίο για μικρά παιδιά, παραξενεύτηκα. Τον ξέρω για καλό ποιητή μα νόμιζα πως πιο πολλή σχέση μπορεί να έχει με έναν ιπποπόταμο παρά με ένα παιδάκι. Διαβάζοντας το βιβλίο του άλλαξα γνώμη, τόσο μάλιστα που πίστεψα πως, όταν ορισμένα βράδια μάς λέει ότι κάθεται σπίτι για να δουλέψει, αυτός συναντά παιδάκια και τους διαβάζει παραμύθια. Γιατί το βιβλίο του είναι έτσι γραμμένο σαν να το διηγιέσαι σε παιδί.Ο Αριστείδης, ο μικρός ιπποπόταμος, στον περίπατό του μέσα σε μια πόλη λέει ένα σωρό πράγματα στα παιδιά που τα μαθαίνουν ακούραστα και τους πετάει λέξεις που ίσως να τις άκουσαν πρώτη φορά, μα είμαι σίγουρη πως δεν θα τις ξεχάσουν. Τι είναι το πουλάκι που κελαηδάει στην πλάτη μιας καμηλοπάρδαλης, το γέρικο πολεμικό άλογο, η αστρολογία και τα ουράνια σώματα; Και άλλα πολλά ακόμη που σίγουρα θα κεντρίσουν την όρεξη του μικρού αναγνώστη να μάθει γι' αυτά. Ισως πάλι θελήσει να μιμηθεί τον Αριστείδη που δεν τρώει τσιπς και πατατάκια αλλά λαχανικά και φρούτα. Παρ' όλο που ο Αριστείδης είναι ρομαντικός και ακούει τα κελαηδίσματα των πουλιών και τα κουκουνάρια που κουδουνίζουν στα δέντρα τους, ανάμεσα στη θάλασσα και στον ουρανό βλέπει και το νέφος που τα σκεπάζει όλα και μυρίζει στον αέρα καμένο λάστιχο και θειάφι.Μια βόλτα στην πόλη με τις ομορφιές και τις ασχήμιες της, τα αρχαία, τα βραχάκια, τους αδέσποτους σκύλους και το σιδερένιο δάσος από τις κεραίες, τους διαφορετικούς ανθρώπους που άλλοι είναι μαύροι, άλλοι κίτρινοι κι άλλοι μελαψοί και μιλούν αλλόκοτες γλώσσες, μα που περπατούν κι ανασαίνουν, ζουν δίπλα μας. Ολα αυτά τα λέει ο Αριστείδης του Γιάννη Κοντού στο μικρό παιδί για να το μαγέψει. Και την ίδια στιγμή το συνεπαίρνουν οι καταπληκτικές εικόνες του Δημήτρη Μυταρά, που με τέτοιον τρόπο είναι φτιαγμένες ώστε το παιδί να πιστέψει πως έτσι ακριβώς θα τις ζωγράφιζε κι εκείνο. Συνήθως ένας γνωστός ζωγράφος, όταν του προτείνουν να εικονογραφήσει κάποιο βιβλίο, άθελά του παραμερίζει το βιβλίο και ζωγραφίζει σύμφωνα με την έμπνευσή του. Ο Δημήτρης Μυταράς όμως κάνοντας θαυμάσιους πίνακες ακολούθησε λέξη προς λέξη την ιστορία του μικρού Αριστείδη.Ενα βιβλίο για παιδιά δεν έχει αυτό καθαυτό αξία αν δεν μπορεί ο μικρός αναγνώστης να πάει πέρα από εκείνο και να αρχίσει να σε ζαλίζει με χίλια δυο «γιατί». Και ύστερα να προσπαθήσει και αυτός να ζωγραφίσει άλλες σκηνές που τον εντυπωσίασαν, που κατά τη γνώμη του ο ζωγράφος παρέλειψε να φτιάξει. Νομίζω ότι το δίδυμο Μυταράς - Κοντός το καταφέρνουν αυτό και τα παιδιά θα αγαπήσουν τον Αριστείδη, τον μικρό ιπποπόταμο, που στη ράχη του είναι θρονιασμένη μια πανέμορφη πεταλούδα.
Ο Αριστείδης ο μικρός ιπποπόταμος το σκάει από το ζωολογικό κήπο για μια βόλτα στην πόλη της Αθήνας. Το βιβλίο αυτό το δημιούργησαν ο Γιάννης Κοντός και ο Δημήτρης Μυταράς με αγάπη για τα παιδιά και τα ζωά.ΚΡΙΤΙΚΗΟταν ο Γιάννης Κοντός μού είπε ότι έγραψε τον Αριστείδη, τον μικρό ιπποπόταμο, ένα βιβλίο για μικρά παιδιά, παραξενεύτηκα. Τον ξέρω για καλό ποιητή μα νόμιζα πως πιο πολλή σχέση μπορεί να έχει με έναν ιπποπόταμο παρά με ένα παιδάκι. Διαβάζοντας το βιβλίο του άλλαξα γνώμη, τόσο μάλιστα που πίστεψα πως, όταν ορισμένα βράδια μάς λέει ότι κάθεται σπίτι για να δουλέψει, αυτός συναντά παιδάκια και τους διαβάζει παραμύθια. Γιατί το βιβλίο του είναι έτσι γραμμένο σαν να το διηγιέσαι σε παιδί.Ο Αριστείδης, ο μικρός ιπποπόταμος, στον περίπατό του μέσα σε μια πόλη λέει ένα σωρό πράγματα στα παιδιά που τα μαθαίνουν ακούραστα και τους πετάει λέξεις που ίσως να τις άκουσαν πρώτη φορά, μα είμαι σίγουρη πως δεν θα τις ξεχάσουν. Τι είναι το πουλάκι που κελαηδάει στην πλάτη μιας καμηλοπάρδαλης, το γέρικο πολεμικό άλογο, η αστρολογία και τα ουράνια σώματα; Και άλλα πολλά ακόμη που σίγουρα θα κεντρίσουν την όρεξη του μικρού αναγνώστη να μάθει γι' αυτά. Ισως πάλι θελήσει να μιμηθεί τον Αριστείδη που δεν τρώει τσιπς και πατατάκια αλλά λαχανικά και φρούτα. Παρ' όλο που ο Αριστείδης είναι ρομαντικός και ακούει τα κελαηδίσματα των πουλιών και τα κουκουνάρια που κουδουνίζουν στα δέντρα τους, ανάμεσα στη θάλασσα και στον ουρανό βλέπει και το νέφος που τα σκεπάζει όλα και μυρίζει στον αέρα καμένο λάστιχο και θειάφι.Μια βόλτα στην πόλη με τις ομορφιές και τις ασχήμιες της, τα αρχαία, τα βραχάκια, τους αδέσποτους σκύλους και το σιδερένιο δάσος από τις κεραίες, τους διαφορετικούς ανθρώπους που άλλοι είναι μαύροι, άλλοι κίτρινοι κι άλλοι μελαψοί και μιλούν αλλόκοτες γλώσσες, μα που περπατούν κι ανασαίνουν, ζουν δίπλα μας. Ολα αυτά τα λέει ο Αριστείδης του Γιάννη Κοντού στο μικρό παιδί για να το μαγέψει. Και την ίδια στιγμή το συνεπαίρνουν οι καταπληκτικές εικόνες του Δημήτρη Μυταρά, που με τέτοιον τρόπο είναι φτιαγμένες ώστε το παιδί να πιστέψει πως έτσι ακριβώς θα τις ζωγράφιζε κι εκείνο. Συνήθως ένας γνωστός ζωγράφος, όταν του προτείνουν να εικονογραφήσει κάποιο βιβλίο, άθελά του παραμερίζει το βιβλίο και ζωγραφίζει σύμφωνα με την έμπνευσή του. Ο Δημήτρης Μυταράς όμως κάνοντας θαυμάσιους πίνακες ακολούθησε λέξη προς λέξη την ιστορία του μικρού Αριστείδη.Ενα βιβλίο για παιδιά δεν έχει αυτό καθαυτό αξία αν δεν μπορεί ο μικρός αναγνώστης να πάει πέρα από εκείνο και να αρχίσει να σε ζαλίζει με χίλια δυο «γιατί». Και ύστερα να προσπαθήσει και αυτός να ζωγραφίσει άλλες σκηνές που τον εντυπωσίασαν, που κατά τη γνώμη του ο ζωγράφος παρέλειψε να φτιάξει. Νομίζω ότι το δίδυμο Μυταράς - Κοντός το καταφέρνουν αυτό και τα παιδιά θα αγαπήσουν τον Αριστείδη, τον μικρό ιπποπόταμο, που στη ράχη του είναι θρονιασμένη μια πανέμορφη πεταλούδα.
Αλκη Ζέη
ΤΟ ΒΗΜΑ , 06-01-2002
